Het onverwachte stressverlagende vermogen van muziek

Stress is een lichamelijke reactie op een te grote fysiologische of psychologische belasting en resulteert in de activering van het sympathische zenuwstelsel (SNS) waardoor de algemeen bekende "vecht-of-vlucht" respons ontstaat. Normaal gesproken wordt stress omschreven als een negatieve conditie die het geestelijke en lichamelijke welzijn kan aantasten. Niet elke vorm van stress is echter negatief of gevaarlijk, ook al kan een continue activering van het SNS bijdragen aan het ontstaan van aan stress gerelateerde ziektes, zoals aandoeningen van de kransslagaders en immunosuppressieve stoornissen.

Men kan diverse strategieën toepassen om stress doeltreffender te beheersen. Eén daarvan, het vermogen van muziek om stressniveaus te verlagen, werd onlangs op gedetailleerde wijze onderzocht. Dit resulteert in wetenschappelijk onderbouwde voordelen. Muziektherapie wordt over het algemeen gebruikt als een aanvullende therapie voor de behandeling van verschillende ziektes. Een voorbeeld daarvan is dat ontspannende muziek, vaak met een laag aantal slagen per minuut (BPM), stress, psychische angst, de hartslagen en de bloeddruk kan verlagen in patiënten die lijden aan aandoeningen van de kransslagaders en kankerpatiënten. Bovendien is gebleken dat het luisteren naar muziek voor, tijdens en na een operatie wordt aanbevolen om de cortisolniveaus te verlagen. Muziek beïnvloedt de neurale activiteit van de hersens door de activiteit in de corticale en subcorticale zones verbonden aan oplettendheid, geheugen en motorieke functies, zoals de lymbische en paralymbische zones verbonden aan emoties, te wijzigen. Daar komt bij dat muziek het samenwerkingsvermogen van de twee hersenhelften verbetert. Het ritme van de muziek beïnvloedt het gedrag op verschillende wijzen. Langzame, harmonieuze muziek zonder zang en geen slaginstrumenten verbetert, bijvoorbeeld, de activiteit van het parasympatische systeem. Daardoor neemt de frequentie van de alfa hersengolven toe, hetgeen resulteert in een ontspannende respons. Dit alles produceert een ontspanning van de spieren en een afname van de systolische bloeddruk (bovendruk), de zuurstofverzadiging, de hartslag en de ademhalingssnelheid. Het is echter belangrijk dat het juiste soort muziek voor het gewenste resultaat wordt gekozen. Het is bekend dat lichamelijke ontspanning wordt vergemakkelijkt door muziek met 60 tot 80 slagen per minuut en de aanvullende elementen van melodieën gespeeld met specifieke instrumenten, zoals harpen, cello's en strijkers, in combinatie met natuurlijke geluiden, zoals het tropische regenwoud, vogelzang en vallende regen. Het wordt aanbevolen om muziek minstens 20 minuten per dag in te voeren, ook al verschilt de effectieve duur, de regelmaat, de tijdstippen en het type muziek per persoon.

Muziek is dus een doeltreffende, voordelige en veilige manier om stress te verlagen.