Terug naar werk – hoe lichamelijke oefeningen u kunnen helpen

Onderrugklachten vormen wereldwijd een groot probleem; ze komen veel voor en vaak terug. Een recent verrichte systematische herziening van 165 onderzoeken naar de epidemiologie van rugklachten heeft ingeschat dat 23,2% (±2,9%) van de mensen elke maand aan rugklachten lijdt. (Hoy D, Bain C, Williams G, et al. A systematic review of the global prevalence of low back pain. Arthritis Rheum 2012;64:2028.)

Diverse onderzoeken hebben de invloed van rugklachten op de conditie van de mens in beschouwing genomen. Er is echter minder bekend over de uitwerking van rugklachten gezien vanuit een arbeidsoogpunt. Inschattingen van het jaarlijkse percentage aan ziekteverzuim wegens rugklachten variëren van 9% van de werkende bevolking van Nieuw-Zeeland (Widanarko B, Less S, Stevenson M, et al. Prevalence of work-related risk factors for reduced activities and absenteeism due to low back symptoms. Appl Ergon 2012;43:727–37) tot 32% van het ziekenhuispersoneel in Ierland. (Cunningham CG, Flynn T, Blake C. Low back pain and occupation among Irish health service workers. Occup Med-C 2006;56:447–54.)

 Men heeft geschat dat 12,5% van het ziekteverzuim binnen het Verenigd Koninkrijk te wijten is aan rugklachten. (Bevan S, Quadrello T, McGee R, et al. Fit for work? Musculoskeletal disorders in the European workforce (2012). The Work Foundation Report.)

In Amerika veroorzaken onderrugblessures ongeveer 149 miljoen gemiste werkdagen per jaar. Deze gemiste werkdagen zorgen voor een jaarlijkse productiviteitsverlies van $28 miljard. (Maetzel A, Li L. The economic burden of low back pain: a review of studies published between 1996 and 2001. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2002;16:23–30). Bovendien heeft men geschat dat rugklachten de Amerikaanse verzekeringsmaatschappijen $20 tot $50 miljard per jaar kosten. (Pai S, Sundaram LJ. Low back pain: an economic assessment in the United States. Orthop Clin North Am. 2004;35:1–5.)

Mensen die wegens rugklachten thuis blijven, moeten zo snel mogelijk weer naar het werk. Dit is niet alleen belangrijk om economische redenen, maar ook om sociale en gezondheidsredenen. Hoe langer de absentie van het werk en de arbeidsongeschiktheid duren, hoe minder waarschijnlijk de terugkeer op het werk wordt. Het percentage van mensen die wegens rugklachten korte tijd absent zijn, ligt tussen 80% en 90%. (Bevan S, Quadrello T, McGee R, et al. Fit for work? Musculoskeletal disorders in the European workforce (2012). The Work Foundation Report.)

 In het geval van mensen met chronische, aan de arbeid te wijten rugklachten ligt het percentage dat een duurzame terugkeer op het werk maakt na 2 jaar tussen 22% en 62%. (Anem JR, Schellart AJM, Cassidy JD, et al. Can cross country differences in return to work after chronic occupational back pain be explained? an exploratory analysis on disability policies in a six country cohort study. J Occup Rehabil 2009;19:419–26.)

 De persoonlijke verwachtingen, d.w.z. wat iemand met rugklachten van diens prognose denkt, is van invloed op de snelle terugkeer op het werk van mensen met rugklachten. Een onderzoek uit 2012 door Hallegraeff et al (Expectations about recovery from acute non-specific low back pain predict absence from usual work due to chronic low back pain: a systematic review), concludeerde dat de waarschijnlijkheid dat volwassenen met acute of subacute niet-specifieke onderrugklachten met negatieve verwachtingen over hun herstel die wegens de progressie naar chronische onderrugklachten van werk absent blijven, twee keer zo groot is als die van volwassenen met positievere verwachtingen.

Dit fenomeen wordt versterkt door de oude spreuk "use it or lose it!". Langdurige inactiviteit, en met name wanneer mensen niet dagelijks bewegen, vergroot de waarschijnlijkheid dat mensen lichamelijk niet langer in een goede conditie zijn (Polatin and Mayer, 1998. Functional restoration and other rehabilitation approaches to chronic musculoske- letal pain disability syndromes. Critical Reviews in Physical and Rehabilitation Medicine 1998;10(3):209 – 221). Een slechte conditie vertaalt zich naar minder spiermassa, stijve gewrichten en pijn bij bewegingen. Werknemers die na 3-6 maanden niet op het werk terugkeren (of de normale werkzaamheden hervatten) lopen risico op een permanente arbeidsongeschiktheid Waddell and Burton, 1999. Evidence Review for Faculty of Occupational Medicine, London.) of andere nadelige gevolgen voor de gezondheid van een sedentaire levensstijl.

Een sedentaire levensstijl is een levensstijl waarin een mens niet regelmatig een bepaalde hoeveelheid aan lichaamsbeweging verricht. Het uithoudingsvermogen neemt snel af wanneer de activiteitsniveaus door bedrust of een onderbreking van de training afnemen. (MacDougall JD, Elder GC, Sale DG, et al. Effects of strength training and immobilization on human muscle fibres. Eur J Appl Physiol Occup Physiol 1980; 43: 25–34.)

 In 2005 toonde James A. Levine, een obesitas-specialist van de Mayo Clinic, in een artikel in Science Magazine de negatieve effecten aan van een sedentaire levensstijl: “Langdurig zitten – zoals aan het bureau op werk of achter het stuur – kan schadelijk zijn”.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verricht 60 tot 85% van de wereldbevolking onvoldoende lichaamsbeweging. Lichamelijke inactiviteit is wereldwijd daarom de vierde leidende risicofactor voor sterfte. Gezondheidsdeskundigen zijn het er over het algemeen over eens dat 10.000 stappen per dag (of te wel een wandeling van ongeveer 7,5 kilometer) de ideale doelstelling is voor de verbetering van de gezondheid en het beperken van de gezondheidsrisico's die aan inactiviteit zijn verbonden.

De Technogym app, bijvoorbeeld, is ontwikkeld om mensen te motiveren om zich meer te bewegen en gezonder te worden. De gebruikers van de app kunnen hun activiteit volgen, doelstellingen instellen om zich te motiveren om meer te bewegen en hebben overal toegang tot hun gezondheidsgegevens. Voor werknemers die veel en lange tijd zitten, gebruikt de Wellness Ball van Technogym een active sitting-technologie die de spieren aansterkt, het evenwicht verbetert en de flexibiliteit, de coördinatie en het postuur verbetert.

Als mensen die aan rugklachten lijden worden aangemoedigd om de normale activiteiten te hervatten zodra ze medisch stabiel zijn, ook al ervaren ze nog altijd een persistente pijn, dan kunnen ze waarschijnlijker de effecten van een slechte lichamelijke conditie of een sedentaire levensstijl voorkomen.

Gespecialiseerde oefeningsprogramma's richten zich op functionele trainingen. De resultaten worden aanbevolen voor de terugkeer op het werk van werknemers met rugklachten. Deze programma's worden omschreven als lichamelijke conditionering, arbeidsconditionering, versterking of functioneel herstel. Dit zijn op het werk gerichte, intensieve en doelgerichten programma's.

Halverwege de 80-er jaren werden door de rehabilitatie-industrie in Amerika lichamelijke conditioneringsprogramma's ontwikkeld die in het begin werden aanbevolen als onderdeel van een terug-naar-het-werk-strategie om het ziekteverzuim van werknemers met rugklachten te verminderen. Lichamelijke conditioning wijkt af van de normale oefeningsprogramma's aangezien in dit geval de geblesseerde werknemer voorbereid wordt op de terugkeer op het werk, het zoeken naar werk en het behouden van het werk. Dit is mogelijk aan de hand van een intensief en actief rehabilitatieprogramma dat aan de lichamelijke behoeften van de werknemer voldoet.

Terwijl de literatuur die deze programma's beschrijft een grote verscheidenheid aan resultaten tussen de programma's en de landen aangeeft (Teasell and Harth, 1996), heeft een recente herziening van 25 onderzoeken door de Cochrane Collaboration (2013 - Physical conditioning as part of a return to work strategy to reduce sickness absence for workers with back pain) aangetoond dat "voor werknemers met chronische rugklachten er gering kwalitatief bewijs is dat intense lichamelijke conditionering waarschijnlijk de duur van het ziekteverzuim beperkt in vergelijking tot een normale behandeling"

Het Cochrane Collaboration dossier beveelt daarom meer onderzoek aan om een duidelijker antwoord te kunnen geven. Bij gebrek daaraan biedt lichamelijke conditionering nog altijd de algemene voordelen voor algeheel welzijn in combinatie met meer activiteit en lichaamsbeweging. Want:

  •  Meer energie
  • Grotere efficiëntie en geestelijke scherpte
  • Langere levensverwachting
  • Beter geestelijk, lichamelijk en sociaal welzijn
  • En verlaging van de pijnintensiteit.